____ _ _ _ _
| _ \ ___ | |_ (_) _ __ ___ __| | (_) __ _
| |_) | / _ \ | __| | | | '_ \ / _ \ / _| | | | / _ |
| _ < | __/ | |_ | | | |_) | | __/ | (_| | | | | (_| |
|_| \_\ \___| \__| |_| | .__/ \___| \__,_| |_| \__,_|
|_|
- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b
Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―
Volvelle
ββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
top
Eine Volvelle ist eine Vorrichtung mit drehbaren (rotierenden) Elementen, vornehmlich Scheiben oder Zeigern. Ein modernes Beispiel ist die allgemein bekannte Parkscheibe, bei der mittels eines drehbaren Zahlenkreises die Parkzeit eingestellt werden kann.
Contents
β’ Literatur
β’ Weblinks
ββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
Historische Verwendung
FrΓΌhe Volvellen zur Vorhersage astronomischer und astrologischer PhΓ€nomene oder zur Veranschaulichung anatomischer ZusammenhΓ€nge sind aus Handschriften des 13. Jahrhunderts bekannt. DarΓΌber hinaus dienten sie auch zur VerschlΓΌsselung von Buchstaben oder Ziffern. Sie wurde 1274 von Ramon Llull nach Europa gebracht, der von auf seinen Reisen von der Zairja, einem arabischen astronomischen Instrument, inspiriert worden war.
Bekannte Werke, die Volvellen enthalten:
β’ Johannes de Sacrobosco (1195β1256): Tractatus de Sphaera
β’ Ramon Llull (1232β1316): Ars generalis ultima
β’ Georg von Peuerbach (1423β1461): Theoricae novae Planetarum
β’ Regiomontanus (1436β1476): Calendarium
β’ Johannes SchΓΆner (1477β1547): Aequatorium Astronomicum
β’ Sebastian MΓΌnster (1488β1552): Organum Uranicum (1536)
β’ Peter Apian (1495β1552): Astronomicum Caesareum (1540)
Weitere Beispiele finden sich bei
β’ Lucas Cranach d. Γ. (1472β1553)
β’ Leonhard Thurneysser (1531β1595/96)
β’ Lucas Janszoon Waghenaer (1533/34β1605/06)
Heutige Verwendung
Volvellen oder Drehscheiben sind heutzutage in vielfΓ€ltiger Form vornehmlich aus Papier oder Plastik bekannt und dienen unter anderem zu mathematischen Berechnungen, zur Entfernungsbestimmung oder als Umrechnungstabellen.
Sie sind auch ein beliebtes Gestaltungsmittel fΓΌr zeitgenΓΆssische Papierdesigner bei der Entwicklung von Pop-up-BΓΌchern oder der Gestaltung von PlattenhΓΌllen wie etwa beim Album Led Zeppelin III.
Literatur
β’ Jessica Helfand: Reinventing the Wheel. Princeton Architectural Press, 2002, ISBN 978-1568985961
β’ Nick Kanas: Star Maps. History, Artistry, and Cartography. Springer/Praxis Publishing, 2007, ISBN 978-0-387-71668-8
β’ Wolfgang Schroeder: Praktische Astronomie fΓΌr Sternfreunde (mit Anleitung zum Bau einer Volvelle). 1. Auflage, Kosmos-Verlagsgesellschaft, Stuttgart 1958.
Weblinks
Commons
: Volvelle
β Sammlung von Bildern, Videos und Audiodateien
β’ Papierbogen zum Bau einer Volvelle fΓΌr astronomische Zwecke (PDF; 1,3 MB)